Wat is gezonder margarine of roomboter?

Wat is gezonder margarine of roomboter?

Wat is gezonder margarine of roomboter?

 

Dit is een vraag die ik heel vaak krijg. Veel mensen gebruiken margarine omdat ze denken dat het gezonder is, maar is dat wel zo? 

 

Van echte margarine tot troep

Margarine is in eerste instantie de door de Franse scheikundige Hippolyte Mège-Mouriés ontwikkeld. Dit was in de tijd dat het leger van Napeleon III steeds geconfronteerd werd met beschimmelde roomboter. Hippolyte heeft toen een margarine ontwikkeld op basis van rundvet waardoor de ‘boter’ langer houdbaar bleef.

Hier was op zich niets mis mee. Totdat de fabrikanten hier wel brood in zagen en ze de onbewerkte vetten vervingen door zwaar bewerkte plantaardige vetten. De fabrikanten willen ons graag doen geloven dat margarine gezond is en gemaakt wordt van pure plantaardige oliën zoals: mais, soya, zonnebloem en lijnzaad. Maar dit is helaas niet zo. De vetten worden namelijk eerst geraffineerd, wat er ongeveer zo uitziet:

 

[1] De olie wordt uit de zaden geperst. Hoe meer je eruit perst, hoe slechter de olie van kwaliteit wordt. Maar de industrie wil elke druppel olie hebben, die ze verkrijgen door gebruik te maken van oplosmiddelen zoals hexaan, heptaan of benzine. Dit wordt er later uitgestoomd, maar helaas zijn er wel residuen in het eindproduct te vinden.

De olie wordt hierna ontgomd. Dat betekent dat er restanten van eiwitten, vitamines, mineralen en fosfolipiden verdwijnen. Met andere woorden: de olie wordt ontdaan van de voedingsstoffen.

Nu is het tijd om de olie te bleken door middel van filters. Chlorofyl en betacaroteen worden verwijderd. De olie is nu echt zo dood als een pier. Dit alles gebeurt bij een temperatuur van 110°C. Niet bepaald gezond aangezien onverzadigde vetten niet bestand zijn tegen licht, hitte en zuurstof.

Nu moet de olie dringend gedeodoriseerd worden, want het stinkt inmiddels een uur in de wind. Deodoriseren gebeurt op een temperatuur van rond de 250°C voor een periode van ruim een half uur. Dit is niet bepaald bevorderlijk voor het gezondheidsaspect van de olie.

Nu hebben we het probleem dat de olie een onnatuurlijke verbinding bevat die we moeten converteren met stoffen zoals gebutyleerd hydroxytolueen (BHT) en gebutyleerd hydroxyanisol (BHA). Hierdoor wordt de olie houdbaar. Mij valt op dat goedkope zonnebloemolie jarenlang goed blijft, wat niet echt natuurlijk is.

Het eindresultaat van de olie wordt meestal in supermarkten verkocht onder de noemer ‘geschikt om in te bakken’, het rookt namelijk niet meer. Dat klopt, alle natuurlijke stoffen zijn eruit waardoor het niet meer rookt. Plantaardige oliën zijn meestal van de omega 6 soort. Omega 6 oxideert snel onder invloed van licht, warmte en zuurstof, daarom zijn plantaardige oliën eigenlijk niet geschikt als middel om in te bakken.

Omdat olie niet geschikt is om te smeren worden de oliën voor de margarine gehydrogeneerd. Dat is het gedeeltelijk harden van onverzadigde vetten. Bij dit proces komen kanker bevorderende transvetten vrij, die er later uitgehaald moeten worden. Bij het hydrogeneren worden zware metalen zoals nikkel en aluminium als katalysator gebruikt. Zo wordt het proces versneld.

 

Alles aan margarine is nep

Dat margarine één molecuul van plastic verschilt is niet helemaal waar, maar het lijkt er wel verdomde veel op. Zo zijn de oliën alles behalve puur, de vitaminen zijn synthetisch, zelfs de kleur is nep, want margarine is grauw grijs en wordt dus mooi geel gekleurd worden met kleurstof. Daarbij staat het stijf van de emulgatoren die het goedje bij elkaar houden.

 

Maar margarine is toch goed voor het cholesterol?

Je hebt ook margarines die cholesterolverlagend zijn, deze bevatten plantensterolen. Dat zijn vetachtige stoffen in planten. De chemische structuur hiervan lijkt op cholesterol, maar ze worden bijna niet opgenomen door de darmwand en blokkeren zo de opname van cholesterol. Hierdoor komt er minder cholesterol in het bloed. Zo zou het ‘slechte’ LDL-cholesterolgehalte verlagen zonder HDL cholesterolgehalte aan te tasten. Dat klinkt misschien gezond, maar er zijn steeds meer wetenschappers die twijfelen over de veiligheid van langdurige inname van een hoge dosis plantensterolen zoals in cholesterolverlagende margarine. Het helpt symptomen bestrijden, maar neemt niet de oorzaak van een te hoog cholesterolgehalte weg en daarmee belemmer je het natuurlijke proces van het lichaam.

Ook stellen zij terecht dat de kans groot is dat andere leden in een gezin, zoals kinderen, die geen last van te hoog cholesterol hebben, deze margarine ook gewoon gebruiken, wat voor hen echt schadelijk kan zijn. Foodwatch haalt aan dat er ook veel wetenschappelijke onderzoeken zijn die juist wijzen op een mogelijke toename van het risico op hart- en vaatziekten bij het gebruik van plantensterolen. In Canada is een cholesterolverlagende margarine wel al verboden. [2]

 

Omega 6 gevaar

Margarine is rijk aan omega 6. Normaal gesproken hoort omega 6 in een verhouding van 4 : 1 met omega 3 in onze voeding te zitten. Als we teveel omega 6 binnen krijgen ontstaan er gezondheidsproblemen. Helaas krijgen we tegenwoordig ruim 20 x teveel omega 6 binnen via onze voeding. Dit komt omdat fabrikanten goedkope plantaardige oliën toevoegen aan producten als conserveringsmiddel. Klachten door te veel omega 6 kunnen zijn: ontstekingen, een hoog cholesterol, darmklachten, verzuring van het lichaam en overgewicht. Met alle gevolgen van dien.

 

Is roomboter dan wel gezond?

Ja! Roomboter is om te beginnen een natuurproduct waar weinig aan bewerkt hoeft te worden. Men is vaak bang dat de verzadigde vetten in roomboter ongezond zijn, maar ons lichaam kan deze natuurlijke vetten uit roomboter veel makkelijker verteren dan bewerkte fabrieksvetten. Verzadigde vetten vormen ook bouwstenen voor celmembranen en leveren hormonen en hormoonachtige stoffen die ook weer gezonde effecten hebben (zoals een positief effect op zenuwsignaalwerking, immuunsysteem, hart- lever- en longfunctie en sterke botten). Deze vetten zijn meteen een transportsysteem voor de vitamines A, D, E en K2 in roomboter. Vitamine K2 gaat osteoporose tegen en verlaagt het risico op kalkophopingen en daarmee de kans op aderverkalking.

Verzadigde vetten hebben nog meer gezonde voordelen voor het lichaam en het lichaam heeft verzadigde vetten dus nodig, maar wel alleen als onderdeel van een gezond en gebalanceerd voedingspatroon. Vooral in biologische grasboter zitten specifieke voedingsstoffen en is rijk aan vitamine K2 en daarnaast bevat het CLA (geconjugeerd linolzuur). Dat is een transvet, maar met een wat andere structuur dan de ongezonde transvetten waardoor het niet diezelfde nadelen heeft voor de gezondheid. Sterker nog het heeft eerder, zo blijkt ook uit onderzoeken, gezonde eigenschappen omdat het de kans op bijvoorbeeld obesitas en hart- en vaatziekten juist zou verlagen.

 

Kortom

Laat die chemische margarine lekker in de supermarkt liggen en kies voor een het liefst biologische roomboter op je boterham. Om te bakken kan je beter kiezen voor ghee of kokosolie. Waarom dat zo is kom ik in een later blog op terug.

 

 

bronnen ahealthylife & jessevandervelde

Write a comment

Gratis voedingsschema gratis dieetschema

Wil jij nu beginnen met gezond afvallen?

Dan heb ik iets heel waardevols voor je. Namelijk een gratis proefweek voedingsschema waarmee je tot wel 3 kilo per week kunt afvallen!

Vul je gegevens hieronder in en download het gratis proefweek voedingsschema!

Bedankt! Je ontvangt het voedingsschema in je inbox.